Nychthemeron

دیوان

تولکاتا · و آزاده ایشان را از آن سو می‌شناسد که باختر نمی‌شناسد

پیش‌گفتار. باختر از دیوان دشمنی می‌شناسد و بس. ما از ایشان همسایه و بازرگان و فرستاده می‌شناسیم، و این صفحه از همین روی با صفحه‌های شمالی نمی‌خواند. هر دو درست‌اند و از یک قوم سخن می‌گویند.

یک. در پیکر

کسی به آنچه افسانه‌های دایگان دیو می‌خوانند نیندیشد. در ایشان نه سنگی هست، نه کندی، و نه بی‌ریختی. آفریدگانی‌اند راست‌قامت، سخت‌عضله و تمام‌سخن‌گو.

قامتهفت پا به میانگین؛ فراخ‌شانه، سینه‌فراخ، کلفت‌اندام
پوستسرخ — از شنگرفی تا آجری، و در برخی تبارها ارغوانیِ تیره، یا چنان تیره که بنفش می‌نماید
گوشتا اندازه‌ای بزرگ و نوک‌تیز
گراز‌دنداندو دندانِ کوچک، راست از آرواره‌ی زیرین — در همه، نه در برخی

جگر بسیار بزرگ است، به سببِ خورشی که نزدیک همه گوشت است؛ خام و گندیده و آبِ بد را بی‌آزار می‌پذیرند.

دو. آنچه در گانتومبا هست

در گانتومبا، در جنوبِ کارا، فاکال با تاندی نشسته‌اند، و آنجا تمدنی است: شاهِ شاهان، درباری تمام، موبدِ بزرگ، خدایی نگاهبان، صیغه‌ای برای دعا، و طبقاتِ موبدان و ارتشتاران و برزگران.

ما با ایشان بازرگانی می‌کنیم. کتاب دارند، خط دارند، و سفیر می‌فرستند؛ و دبیرخانهٔ ما نامه‌های ایشان را نگاه می‌دارد، که در هیچ کتابخانهٔ باختری یکی از آن‌ها نیست.

و شمال هرگز رنجِ شناختنِ خطِّ ایشان را بر خود هموار نکرده است. سراسرِ نوشتهٔ باختر دربارهٔ دیوان، از جنگلِ توکانیاست و از جنگ؛ و آن جنگل را هم ندیده‌اند، بل از دستِ دوم گرفته‌اند.

سه. و ناسازگاری

این‌ها همان آفریدگان‌اند. همان قوم، همان سرخی، همان دندان‌ها.

هر که گزارش‌های خاوری را بخواند، از دشمنی جنگلی بی‌دولت می‌خواند؛ هر که گزارش‌های ما و پاواسیان را بخواند، از شاهنشاهی کهن با فرستاده و ادبیات می‌خواند. و هیچ‌یک باور نمی‌کند که آن دیگری از دیوان سخن می‌گوید.

این یکی از آن چیزهاست که آزاده می‌داند و نمی‌گوید، زیرا گفتنش سودی ندارد: شمال بر سرِ نیمی از یک قوم می‌جنگد و گمان می‌برد تمامِ آن را می‌شناسد.

چهار. و اینکه گویا همه‌جا بودند

می‌گویند که سراسرِ قاره از آنِ ایشان بوده پیش از آنکه آدمی در آن نشسته باشد، و آنچه امروز قلمروِ ایشان است بازمانده‌ای است. این سخن در تواریخِ آدمیان است، در آدرانالِ کوتولگان، و در روایتِ خودِ ایشان — سه گواه که از هم ننوشته‌اند.

کس نمی‌تواند اثبات کند. کس هم رد نکرده است.

پنج. آنچه کلیسای باختر می‌گوید

فرزندانِ بیابان: جهان را به‌پایان‌رسیده می‌دانند و رام‌کردنش را نمی‌خواهند. این راست است و هیچ‌چیز را توضیح نمی‌دهد — و به‌ویژه توضیح نمی‌دهد که چرا نیمی از این قوم دربار و طبقات نگاه می‌دارد. موبدیِ ما این را پرسیده و پاسخی نیافته است، که بهتر از نپرسیدن است.

شش. آنچه هنوز نوشته نشده

صفحه‌های دیگر

Tulkata (گزارشِ تِتچی) · آدمیان · تالداران · آزاده · دیسیس