Kar’aqa · زاغمردان · در دفترهای بازرگانیِ جنوب خریدارانِ خاموش
پیشگفتار. باختر از این قوم جادوگرانی در پایانِ جهان میشناسد. ما از ایشان بازرگان میشناسیم، و این تفاوت همهٔ صفحه است. در خاور با تالداران در جنگاند و در جنوب با همان تالداران در صلح — و ما همان جنوبیم.
یک. آنچه ما میدانیم و باختر نمیداند
کاراکاهای جنوبی در آشتیاند. با آزاده و با پیسواتی بر پایهٔ بیطرفی یا دوستی میایستند، و — این را دو بار بخوانید — با تالداران نیز.
سرزمینِ ایشان تپههای کلاغ است، خاورِ تیمیراوانا، که خود آن را ṭe’k’ah مینامند؛ و این تنها نامِ ویژهٔ کاراکایی است که در هیچجا گواهی شده. دانشمندانِ ایشان را در پیسواتی بهوشوندی میخوانند، به نامِ آن کلاغِ بیمرگ که شمارِ دورانها را نگاه میداشت، و سه سده است که گاهشمارِ پادشاهیِ نیشانتاپورا را ایشان میپردازند، همان گاهشماری که برنج بر پایهٔ آن کاشته میشود.
پس همان دو قوم در خاور در جنگاند و در جنوب در آشتی. و این روشن میکند که آن دشمنی چه هست و چه نیست: نه چیزی در خونِ این یا آن، نه ناسازگاریِ آموزه، و نه آن تقسیمِ دوگانهٔ جهان که باختر بدان مینازد — زیرا هر دو نیمهٔ جنوب به همان دو دستهای تعلق دارند که هر دو نیمهٔ خاور. تاریخی است محلی، و جنوبیان گواهِ آنند.
پیسواتی آن تقسیمِ دوگانه را از آغاز نپذیرفته است. اینجا گواهِ آن است که درست نپذیرفته است.
دو. سه پادشاهی، فراسویِ لبهٔ جهان
کاراکاها به سه پادشاهیِ بزرگ بخشاند، بر زمینهایی خاورِ کوههای بزرگ — همان رشتهای که آدمیان از دیرباز پایانِ جهان میشمارند و بر نقشه چنین میکشند.
سادهترین واژهها بهتریناند: لبهٔ جهان سه پادشاهی در آن سوی خود دارد. هر نقشهٔ باختری همانجا پایان مییابد که کاراکاها آغاز میشوند، و آن مرز مرز نیست؛ نادانی است.
راکاتو بزرگترین شهرِ ایشان است، در جنگلهای کوهستانیِ بالادستِ ارکشیر، فراسویِ بیابانِ توکانیا، فراسویِ خاوریترین کرانهٔ شاهنشاهیِ دیوان. به سرزمینهای تالداریِ خاورِ دور نزدیکتر است تا به هر چیزی در وُرالان. دو پادشاهیِ دیگر در دفترهای ما نام ندارند.
سه. در خویِ ایشان
دهشِ درزادِ تالداران را در جادو ندارند. چیزی دیگر دارند و سختتر: تابِ اندیشه. راستیهای کیهانی را درمییابند بیآنکه خِرَد از دست بدهند، و به نیروی همین تاب به جایی میرسند که قومی بخشودهتر جرئتِ آغازش را ندارد.
جادوگرِ تالدار باید پیشِ آن چیز بایستد که او را میشکند. کاراکا را ایستادن لازم نیست.
نه سپاهیِ بیاباناند و نه هرگز بودهاند. خِرَدِ آناند، و دو قومِ دیگرِ همدستهٔ خویش کمی از ایشان میترسند.
چهار. در زبان
بهسختی آهنگین: سه پایهٔ هموار، فرازنده، فرودنده، قُلهای و گودیدار. آوازهای تلنگری دارند — دندانی، کامی و کناری — که هیچ قومِ دیگرِ جهانِ کهن بهکار نمیبرد، و یک بندِ کامِ نرم. معنا تا آن اندازه بر زیر و بم سوار است که آدمی را آموختنش نزدیک به ناشدنی است.
| کاراکا | معنی |
|---|---|
| k’ảh | درخت |
| śa̋k | آتش، سوزان |
| çâ̰h | روز |
| qèn | اکنون |
کلیسای باختر کارِ ایشان را جادوی پلید مینامد. این داوری کهن است، هرگز بازبینی نشده، و بر گفتهٔ هیچ گواهی که زبان را دریافته باشد نمیایستد. دولتی که نمیتواند زبانی را بنویسد، در بابِ محتوای آن حکم رانده است.
پنج. در باختر، و در سِرِن
گروهی از ایشان در باختر یافت میشوند، آنجا که با تارزوریان بازرگانی میکنند و آنجا که بر کنارههای باختریِ سِرِن پژوهشی بهانجام میرسانند.
سنگینترین سطرِ این صفحه. سِرِن بیابانِ طبیعی نیست؛ کارِ مغانِ سوتلا است، هنوز میگسترد، و هیچ دولتی در وُرالان از آن حساب نمیدهد. تنها قومی که بزرگترین مصیبتِ ساختهٔ دستِ جهان را بهشیوهای منظم میپژوهد، قومی است که در باختر کسی با او سخن نمیگوید — و همان تنها قومی است که میتواند آن را بپژوهد و نابود نشود.
چه یافتهاند، دانسته نیست. و این بهاحتمال گرانبهاترین صفحهٔ نانوشتهٔ این جهان است.
شش. آنچه بازرگانیِ ما از ایشان میخرد
نوشته نشده است، و باید نوشته شود. آنچه هست: ایشان خریدارِ خاموشاند، بهای خوب میدهند، چانه نمیزنند، و چیزهایی میخواهند که کسی دیگر نمیخواهد — نوشتههای کهن، سنگ از جایی ویژه، گیاهِ خشک از مرزِ سِرِن. بازرگانِ بغادی این را میداند و در آن نمیاندیشد.
هفت. آنچه هنوز نیست
- از پیکرِ ایشان چیزی دانسته نیست جز نام: پر، منقار، زاغانِ پرورده، یا تنها لقبی آدمی.
- دو پادشاهی از سه، بیناماند.
- بالادستِ ارکشیر بر هیچ نقشهای نهاده نشده است.
- تارزوریان یک ناماند و دیگر هیچ — و اکنون همداد و ستدِ همان قومی که سِرِن را میپژوهد.
- فهرستِ کالاهای جنوب باید نوشته شود؛ بندِ ششم آغازِ آن است.